Literatuur
icoon instrumenten

Ouderbetrokkenheid in de thuissituatie: wat is zinvol en wat niet?

Wat zijn kenmerken van een zinvolle ouderbetrokkenheidsstijl in de thuissituatie? Deze literatuurstudie betoogt dat effectieve ouderbetrokkenheid ondersteunend zou moeten zijn, gericht op het leerproces en altijd positief van toon. Bovendien heeft betrokkenheid ook invloed op het emotioneel en sociaal functioneren van kinderen.

Inhoud

Dat betrokkenheid van ouders bij de schoolloopbaan van hun kinderen positieve effecten heeft, lijkt geen twijfel te hebben. Het is echter alleen de vraag hoe ouders dat precies moeten doen, voor welke kinderen dat het meeste zin heeft en waarom ouders dit zouden moeten doen: alleen voor betere schoolresultaten of ook voor andere zaken?

Hoe zorgen ouders voor kwalitatief goede ouderbetrokkenheid?

Ouderbetrokkenheid is met name effectief voor kinderen als het zo wordt vormgegeven dat het de autonomie van het kind ondersteunt, dat het gefocust is op het leerproces en dat het een positieve toon heeft. Een dergelijke betrokkenheidsstijl kan op school zelf veel makkelijker uit te oefenen zijn dan thuis, als het bijvoorbeeld gaat om het helpen met huiswerk. Juist bij dit soort zaken kunnen ouders zich vaak verplicht voelen om een rol te spelen, waardoor de stijl meer controlerend kan worden, en dat kan averechts werken.

Voor welke kinderen heeft ouderbetrokkenheid het meeste zin?

Kinderen die weinig vertrouwen hebben in hun eigen kunnen en/of hun eigen leerprestaties, zijn extra gevoelig voor de positieve, ondersteunende vorm van ouderbetrokkenheid die hierboven beschreven staat. Ook een lage socio-economische status en een laag opleidingsniveau van de ouders zijn factoren die ervoor zorgen dat kinderen extra baat hebben bij de positieve stijl. Dit wil overigens niet zeggen dat kinderen met een hoge SES, hoogopgeleide ouders en veel vertrouwen in hun eigen kunnen géén baat zouden hebben bij ouderbetrokkenheid.

Waarom heeft ouderbetrokkenheid zin?

Zoals in veel onderzoek al is aangetoond, zou ouderbetrokkenheid met name goed zijn voor het verbeteren van de schoolprestaties van kinderen. Recent onderzoek toont echter aan dat ouderbetrokkenheid ook een positief effect heeft op het emotioneel en sociaal functioneren van kinderen. 

Aanbevelingen

Het is belangrijk om ouders te wijzen op hun stijl van ouderbetrokkenheid, zeker als het gaat om het helpen van huiswerk. Alleen het controleren van huiswerk heeft lang niet altijd zin; het kan zelfs averechts werken als kinderen in de puberteit zijn en meer autonomie hebben. Het praten over hoe het gaat met huiswerk (of het moeilijk of makkelijk is), welke leerstijlen ze hanteren, welke vakken ze leuk vinden: dat zijn voorbeelden van zaken die ondersteunend zijn en op het leerproces inhaken. 

Ga naar artikel